Ad Heijdens
Erkenning van de veteranenatletiek
Veteraan Ad Heijdens is in zijn leeftijdscategorie op de veldloop en de 5000 meter de snelste ter wereld. 'Maar de atletiekunie gedoogt mij alleen maar. En met mij alle andere veteranen.' Heijdens verlangt waardering en erkenning, ook in de media. 'Want we hebben het over topsport.' Daarom steekt de Brabantse 'lastpost' bij dezen zijn nek nog maar eens uit.
Het had een gesprek kunnen worden over Ad Heijdens' prestaties. 'Dan kan ik je een schitterend verhaal vertellen.' Een lyrische lofzang over titels, concentreren en periodiseren. Maar als vanzelf verkiest Heijdens onophoudelijk te pleiten voor erkenning van de veteranenatletiek. 'Dat wij daar zoveel moeite voor moeten doen, daar kan ik met mijn verstand niet bij.'
Wie is Heijdens dan wel? Behalve lid van de veteranencommissie van de atletiekunie (KNAU), klarinetspeler en amateurfotograaf? Heijdens (57) is zevenvoudig nationaal crosskampioen bij de 50-plussers. Op nationaal niveau won hij de laatste zeven jaar alle wedstrijden van 1500 meter tot 15 kilometer, waaraan hij deelnam. In 1991 werd hij in de veteranencategorie 50-54 jaar wereldkampioen 1500 meter indoor en in 1992 op dezelfde afstand Europees kampioen op de buitenbanen.
Vorig jaar was letterlijk een gouden jaar. Heijdens veroverde goud op de WK in Buffalo (Verenigde Staten) op zowel de veldloop als de 5000 meter en werd tevens derde op de 1500 meter. In april 1994 liep hij een wereldrecord in de categorie 55-59 jaar op de 3000 meter van 9.09.2.
'Die titelstrijd op de 5000 meter in Buffalo heb ik nadien nog heel wat keren beleefd. De Duitser Jozef Kurz had me in andere wedstrijden al verschillende keren te pakken genomen. Zijn tactiek is vlak achter je te gaan lopen en er dan de laatste tachtig meter tussenuit te knijpen. Dat deed hij ook dit keer weer.
Mijn vrouw Els zei vooraf: Je legt je erbij neer dat-ie wint, waarom toch? En mijn coach, Ed Sligchers, had gezegd dat als je tijdens de training de 200 meter kunt afleggen in 28 seconden, je die eindsprint van Kurz ook kunt winnen. Ik gaf alles. En op de meet had ik 'm te pakken.'
Over het paard getild
De juichkreet, vastgelegd op foto, vormt het bewijs. Heijdens klapt het album dicht. 'Zelf kijk ik er eigenlijk nooit in. Maar zo'n album is wel leuk om aan andere mensen te laten zien.' Prijzen heeft de loper uit Etten-Leur in overvloed. 'Ze liggen ergens in een doos op zolder. Die bekers in een prijzenkast zetten, dat vind ik nou echt niks.
In de media heb ik niks kunnen terugvinden over de prestaties van de veteranen in Amerika. Ook niet in Runner's World. Dat stoort mij ontzettend. Wil van der Lee loopt op de 100 kilometer in Winschoten een wereldrecord (8.07.23) bij de 65-jarigen, maar haalt Runner's World in eerste instantie ook niet.
Je leest wel artikelen over de meest onzinnige onderwerpen. Zoals over zwemsters die voor hun sport moeten lopen, maar dat eigenlijk helemaal niet willen. Ik vraag me af of de lezers van een loopblad daarop zitten te wachten. Lopers willen over hun sport lezen, willen weten wat men over het lopen denkt in Amerika of Engeland. En waarom niks over een WK voor veteranen in de krant en wel over een of andere over het paard getilde jonge voetballer die te hard rijdt met zijn BMW?
Veteranen leveren op hun niveau topsport. Ik werk vier dagen per week en doe wekelijks negen trainingen. Topveteranen steken heel veel tijd en energie in hun sport om dat niveau te halen. Dat er interesse is voor hun prestaties, merk ik als een of ander blad of een krant een verhaal over mij maakt. Altijd krijg ik er veel reacties op.
Mensen die op de veteranenleeftijd beginnen te lopen, komen naar mij toe met vragen over hoe ik train, en of ik rekening houd met mijn voeding. Daaruit blijkt dat er behoefte is aan informatie. Ik ben voor veel veteranen een soort identificatie-figuur.
Veteranen vormen met hun behoefte aan informatie een belangrijke doelgroep voor de loopmedia. Zij kunnen bovendien een abonnement op een blad als Runner's World meestal gemakkelijk betalen. De helft van alle leden van de KNAU bestaat uit veteranen. Dat is op zich triest genoeg, want met alleen maar oudjes is de atletieksport niet gediend.
Ik zie de laatste jaren geen enkele verbetering op dat vlak. Er is geen aanwas van onderaf. Sta je bij een jeugdwedstrijd te kijken, dan gaan er bij de meisjespupillen twee deelneemsters van start. Is dat nou de toekomst van de atletiek in Nederland, denk ik dan?
Welvaartsbuikje
Ik maak me ook zorgen over dat grote loperslegioen op straat. Mensen die niet weten hoe ze moeten trainen. Zie je iemand voorbijscheuren met een welvaartsbuikje, dan weet je dat het mis is. Maar men denkt kennelijk heel primair. Zo van: lopen kan iedereen. De atletiekunie weet gewoon niet hoe ze die mensen aan zich moet binden. Er is simpelweg geen beleid voor.
In het begin van de jaren zeventig had je de loop-boom, die vanuit Amerika hierheen kwam. De KNAU heeft altijd gedacht: dat is iets tijdelijks. Maar dat is het dus niet. Kijk om je heen. Een miljoen mensen loopt in Nederland hard. Een wereld op hielen, noemden Van Kooten en De Bie dat destijds. Een wereld waarin zich heel veel veteranen bewegen.
Maar de KNAU vindt veteranen alleen maar lastig. Wij worden tegenwoordig gedoogd, laat ik het zo maar noemen. De bond ziet veteranen als recreanten. Breedtesport, noemen sommige hotemetoten dat. Als ik dat woord breedtesport hoor, kan ik hels worden. Want heel veel veteranen doen aan topsport. Het enige waar de veteranen goed voor zijn, is het betalen van hun maandelijkse contributie.
Dat heeft alles te maken met de regentenmentaliteit binnen de atletiekunie. Die zit niet zozeer op het bondsbureau, maar eerder in de lagen daaronder. Bij de districten, de clubs en tal van commissies en secties. Daar redeneert men: atletiek is de baan, de rest doet er niet toe.
De wegatletiek heet tegenwoordig bij de bond 'loopatletiek'. Vroeger hebben wij het altijd goed gedaan, dus doen we het nu nog zo, denkt men. Ze zeggen het niet hardop, maar ze denken het wel. Het is dezelfde mentaliteit die ertoe leidt dat atleten worden gediskwalificeerd omdat ze niet in clubtenue lopen.
Laatst weer een keer. Het zijn de reglementen, wordt er dan trots gezegd. Natuurlijk hebben ze formeel gelijk. Maar hoe durven ze iemand een overwinning te ontnemen, omdat-ie een warm shirt over zijn tenuetje heeft aangetrokken. Rot toch op, denk ik dan.
Aparte veteranenbond
Het wordt hoog tijd dat de bond echt kiest voor wegatletiek en ook veteranen erkent als volwaardige sporters. Het punt is: de KNAU heeft een machtspositie, want als atleet kun je niet buiten de bond als je aan topwedstrijden wilt deelnemen.
In de Verenigde Staten en Duitsland heb je een aparte veteranenbond. Die zouden wij in Nederland ook het beste kunnen oprichten, met smalle lijntjes naar de atletiekunie. Kunnen wij meteen een eigen blad voor veteranen beginnen. Zelf heb ik daar geen tijd voor. Nee, dat is geen smoesje. Oké, het is ook een kwestie van prioriteiten. Misschien komt het er nog wel eens van.'
Sinds vorig jaar erkent de atletiekunie veteranenrecords per leeftijdscategorie. Heijdens: 'Dat is een enorme strijd voor de veteranencommissie geweest. Een discussie vol conflicten, met het mes op tafel. De recordcommissie wilde er niet aan, maar wij kregen onze zin van de unieraad (bondsparlement, HG). De recordcommissie moest aftreden. Die vond: één record voor alle veteranen. Maar dat is appels met peren vergelijken. Want een 40-jarige kan nu eenmaal meer dan een 55-jarige.
Ik zal tot de laatste snik voor de belangen van de veteranen blijven strijden. Dat ben ik aan ze verplicht. Zo voel ik dat. Gelukkig is er nu een KNAU-cursus voor trainers die specifiek met veteranen willen trainen. Dat vergt een heel andere instelling dan jeugdige atleten trainen. Dan is het steeds: sneller, hoger, verder. Maar bij veteranen gaat het om behoud of om uitstel van de terugval in prestaties. Bij mij gaat het elk jaar om een paar procentjes. Dat voel ik niet, maar ik zie het aan de resultaten.'
Lees ook:
De weg-ambities van Siem Herlaar
Het grote duurvermogen van Manna Kwak
Persoonlijke gegevens
AD HEIJDENS
Geboren: 17-11-1938 te Vlissingen
Woonplaats: Etten-Leur
Lengte: 1,70 m
Gewicht: 65 kg
Club: Achilles
Trainer: Ed Sligchers
PERSOONLIJKE RECORDS (50-plus)
1500 meter (baan): 4.18.2
3000 meter: 9.00.4
5000 meter: 15.32.6
10 kilometer (weg): 32.40
15 kilometer: 50.54
10 Engelse mijl: 54.23
